|
Metro
24-4-2003
Stress in de bak Wat is de overeenkomst tussen een varken, een kip en Volkert van der G.? Eerst die kip dan maar. Mijn ouwe heer maakte vroeger kippenlegnesten: een soort aan elkaar geschakelde, open hokjes waar de kippen -geheel vrijwillig - in gingen 'zitten' als ze een ei wilden leggen. Dat ei rolde dan van achteren uit het hokje op een lopende band, naar een eierverzameltafel, waar de boer ze makkelijk kon oprapen. Die legnesten stonden in grote schuren waar honderden, nee duizenden kippen liepen. Nou ja, liepen. Met pijn en moeite hielden ze zich staande op een rooster want daar viel de kippenstront zo lekker doorheen. En vallen konden ze ook niet want daarvoor zaten ze veel te dicht op elkaar gepakt. Met grote regelmaat mocht ik als kind mee naar 'de boer'. Ik ging eigenlijk alleen maar voor de kuikentjes. Kun je je voorstellen: een héél grote bak, met een grote rode lamp erboven, met daarin honderden van die pluizige gele mormeltjes. Ik wist toen nog niet wat stress was, maar achteraf bezien was dat wat ik zag in die grote bak. Die kleine kuikens piepten als malloten achter elkaar aan. Hopend op een grote zachte moeder, die niet kwam. Die voerde elders, met een afgeknipte snavel, evenwichtskunsten uit op een rooster. Die boeren hadden vaak ook varkens. Veel varkens. Niet lekker in een modderpoel ergens op het erf, maar op het beton, in een stinkende schuur. Daar moest ik aan denken toen ik laatst Twee Vandaag zat te kijken en enkele onzinzoekers hoorde kakelen over varkens die zich zouden vervelen (iets wat ik 25 jaar geleden als kind al concludeerde). Het gesprek werd afgewisseld met tv-beelden uit de proefboerderij. Zag je zo'n bak (vier schotjes van minder dan een meter hoog en twee bij twee meter) waar, een biggetje of tig op de kale, harde grond elkaar in de staart liep te bijten. Na langdurig onderzoek waren deze wetenschappers tot de opmerkelijke conclusie gekomen, dat varkens zich in een dergelijke 'bio'-opstelling verveelden en agressief werden omdat hun natuurlijke drang tot wroeten spaak liep op de betonbodem van de stal. En dus reduceerde het ene krulstaartje, het andere tot stompje. Een dag later zap ik Discovery binnen tijdens een programma over gevangenissen in Amerika. Onderzoekers weten daar, net als hier, ook wel dat 'normale' gevangenissystemen alleen maar meer geweld en agressie veroorzaken bij de (tijdelijke) bewoners. Daarom startte de San Francisco County Jail nr. 8 een experiment. Geen Jailhouse Rock-taferelen met allemaal kleine celletjes maar grote open slaapzalen. De gevangenen, die daar overigens cliënten heten, worden behandeld met acupunctuur en volgen meditatie- en yogaklassen. Daarnaast hebben ze groepsgesprekken, horen ze het leed van slachtoffers aan, krijgen therapie en volgen onderwijs. En nee, het zijn echt geen verkeersovertreders maar echt agressieve zware jongens die daar mens worden en hun tranen de vrije loop leren laten. Deze andere aanpak moet de standaardcultuur van vernedering en geweld doorbreken en omvormen tot een van waardigheid, respect en helen. En dat lukt, want in andere gevangenissen slaan ze elkaar zeker zes keer per week verrot, terwijl er zich in jail nr. 8 in drie jaar tijd maar drie kleine opstootjes voordeden. Het percentage dat na het uitzitten van de straf in herhaling valt, daalde er van 55 naar 14 procent. Deze
nieuwe manier van opsluiten kost 25 procent meer dan de traditionele
manier. En dat is nou precies het probleem. Want wat moet er van Volkert
worden als we al te beroerd zijn om 50 cent voor één ei
te betalen van een in de buitenlucht scharrelende kip of drie euro voor
één karbonade van een knorrie die in de modder heeft gewroet.
Misschien moeten we alle extreem anders denkende politici over 11 jaar
dan maar preventief ruimen. |