Plus Woman

Tekst: Ria Kerstens

Van hoogsensitief naar Sensitief Intelligent
'Van je klacht, je kracht maken'


Het was handig geweest als de volwassenen in mijn jeugd, net als Pinokkio, een lange neus hadden gekregen als ze de waarheid geweld aandeden of logen. Ik vertelde wat ik zag en voelde, maar… 'gek kind, hoe kom je daar nou bij?' En hun neus bleef normaal. Wat een verwarring. Want waarom lachen mensen terwijl ze helemaal niet blij zijn? Waarom doen ze aardig terwijl ze helemaal niet aardig zijn? Waarom zeg je dat het goed gaat als ik voel dat je hart huilt? Wat ik toen nog niet wist was dat ze dat zichzelf vaak helemaal niet bewust waren… Het viel nog mee als het lachend werd weggewuifd, ingewikkelder was het als mensen boos reageerden en ik geacht werd verder te zwijgen. Ik voelde me al heel jong een aliën.

Vanaf het moment dat ik kon lezen dook ik de dorpsbibliotheek in om wijzer te worden. Ik was niet weg te slaan bij de kast waarin boeken over psychologie, het spirituele en het paranormale stonden. Op mijn twaalfde waren die kasten leeg gelezen en bestelde de biebmevrouw boeken voor me uit de stad. Toen, maar nu ook nog regelmatig, was ik een dromer en een chaoot. Het type dat iedere mooie - letterlijke of spreekwoordelijke - vlinder achterna rende om er vervolgens achter te komen dat ik daardoor iets anders over het hoofd had gezien. Niemand in mijn directe omgeving leek dezelfde interesses te hebben. Ik stelde vragen waarop volwassenen lacherig reageerden of het antwoord schuldig moesten blijven. Voelde een diepe verbondenheid met het onbekende, maar vocht tegen de dogma's van de katholieken waartussen ik opgroeide. Ik durfde mijn binnenwereld zelden met iemand te delen. Ook niet met vriendinnen. Ze begrepen het toch niet. Dacht ik. Eigenlijk begreep ik ook weinig van mezelf. Snapte niet waarom ik zo'n last had van ruzies, boosheid, onrechtvaardigheid en agressief gedrag. Waarom grofheid me zo kon raken. Ook niet waarom ik wegvluchtte van de tienduizenden mensen op een festival waar mijn muzikale favorieten een concert gaven en iedereen het onwijs naar zijn zin had.

Ondertussen bleef ik het mooie in de mens zien, ondanks dat ze soms lelijk deden. Dat werd mijn grootste valkuil, zeker in relaties. Want hij bedoelde het niet slecht, dat wist ik toch? Ik voelde de onmacht en het verdriet dat er voor zorgde dat die mooie mens zich niet naar buiten kon wurmen. Maar hij was er wel en ik wilde daar o zo graag verbinding mee. Alsmaar weer die hoop en verwachting.

Ik paste me aan en ging zorgen. Als ik geduld had, kwam dat mooie wel naar buiten. Ik wilde die ander helpen en voelde me geroepen te vertellen waar het probleem zat. Alsof die ander daar op zat te wachten of blij van werd. Bepaald niet. Sommige mensen hebben een plaat voor hun kop, ik gepantserd beton. Want steeds was daar weer die teleurstelling (ik bedoel het toch goed) of die twijfel (ik ben gek). Op den duur kreeg ik allerlei lichamelijke klachten die ik zelden in verband bracht met de buitenwereld en de manier waarop ik daarmee omging.

Het is niet dat ik geen verbanden legde, maar mijn ervaringen voldeden nooit echt aan de beschrijvingen die ik in boeken las. Uiteindelijk hield ik op met zoeken en probeerde er vrede mee te krijgen. Ondanks die relatieve vrede was het een zegen om in het mailbestand van Barbara Driessen terecht te komen nadat ik haar interviewde over dromen. Driessen, psychotherapeut en droomdokter stuurde me een bericht over haar nieuwe boek Sensitieve Intelligentie en de workshop die ze daar over gaf. In een oase van rust maakte ik daar kennis met mensen waarin ik mezelf herkende.

Hooggevoelig wordt omschreven met kenmerken als: uitgeput raken als je te lang blootgesteld wordt aan een stimulerende omgeving met veel prikkels. Of dat nou geuren, geluiden, fel licht of mensenmassa's zijn. Ze kunnen last hebben van prikkels die anderen nauwelijks opmerken. Grof taalgebruik, agressieve uitlatingen, onrechtvaardigheid, machtsmisbruik of een negatieve sfeer kunnen overweldigen. Het is alsof het ontvangstapparaat te fijn is afgesteld om dit goed te kunnen doorstaan. Een hooggevoelige heeft ook meer tijd nodig om prikkels en indrukken te verwerken en te verteren. Hij voelt stemmingen van andere mensen aan, merkt meteen de sfeer op die ergens hangt en voelt aan iets echt of heel erg onecht is.

Hoewel hooggevoeligheid geen nieuw begrip is, bestaat er geen onomstotelijk wetenschappelijk bewijs voor. Het was de Amerikaanse Elaine N. Aron, psychotherapeut en universitair docent, die onderzoek deed en het begrip in 1997 beschreef in het boek High Sensitive Person. Volgens Aron is ongeveer vijftien tot twintig procent van de bevolking een HSP. Er wordt tegenwoordig meer over gesproken en geschreven omdat de kans op overprikkeling 100 jaar geleden nou eenmaal een stuk kleiner was dan nu. Barbara Driessen schrijft in haar boek over 'het nieuwe waarnemen'. Het waarnemen dat vaak nog gezien wordt als klacht omdat we nog niet om kunnen gaan met de hoge frequentie er van. Ze noemt het hoogbegaafdheid op een ander niveau dan kennis en hoogbewuste zintuiglijke waarneming.

Driessen onderscheidt vier verschillende types: Het mentale type waarvoor het denken en de gedachtewereld belangrijk zijn. Zijn sterke kant is helder en creatief denken en hij laat zich niet makkelijk door emoties meeslepen. Het somatische type is zintuiglijk en praktisch ingesteld. Zijn zenuwstelsel is snel overprikkeld door geluiden en beelden. Het emotionele type is snel geraakt en beroerd. Hij beleeft alles heel intens. Laat zich snel meeslepen en overspoelen door emoties. Het spirituele type denkt en leest veel over spirituele onderwerpen. Had als kind vaak spirituele en mystieke ervaringen. Hij voelt het als een opdracht om de eenheid te zien in alles.

Barbara Driessen had vroeger zelf last van haar gevoeligheid. 'O. er komt weer een vliegtuig over, wat een ellende. Ik begon een zeurpiet te worden.' Om meer inzicht te krijgen in zichzelf en het fenomeen deed ze intensief onderzoek in de literatuur en onder driehonderd mensen die zich hoogsensitief noemden. De uitkomsten van haar zoektocht beschreef ze in haar boek Sensitieve intelligentie. In dat boek maakt ze onderscheid tussen de hooggevoelige en de SIM, de Sensitief Intelligente mens. De SIM is de hooggevoelige die van zijn klacht zijn kracht heeft gemaakt. Driessen: 'Je moet leren om die vele prikkels op een goede manier te verwerken. Dat kan door inzicht in jezelf ontwikkelen. Een SIM is iemand die zowel zijn mannelijke als vrouwelijke kant heeft ontwikkeld, inzicht heeft in zijn eigen gedrag, ervaringsgericht is en die de klacht is overstegen. Die dus niet blijft hangen in zijn gevoeligheid, maar er mee leert omgaan. Zich bewust is dat hij er iets mee kan doen, het kan gebruiken. Dan is het een kracht.'

'Van je klacht een kracht maken komt eigenlijk het meest aan bod in relaties', zegt Driessen. Hooggevoeligen zijn makkelijk in het aangaan van relaties omdat ze het verborgene in die ander zien. Ze gaan zorgen en dat mooie stuk voeden. Ze kijken naar iemands wezen maar hebben te maken met gedrag. Als je verliefd wordt op de mogelijkheden van iemand en die ontplooit ze niet, vormen zich alleen maar irritaties.' Niet blijven wachten en hopen (het moeder theresa-complex) maar er op een gelijkwaardig niveau over praten kan daar verandering in brengen.

Resumé
Welke inzichten gaven workshop, de prachtige gesprekken met gelijkgestemden en het boek mij behalve dat het een specifieke naam gaf aan het 'anders-zijn' dat ik altijd voelde? (ik ben niet gek) Ik herken me het meest in het spirituele type. Ben dan ook overtuigd van het meer tussen hemel en aarde. Volgens Driessen zijn het de herinneringen aan het volmaakte die de teleurstelling veroorzaken in onze niet volmaakte wereld. Die volmaaktheid projecteer je op je omgeving en vooral op je partner. Dat klopt. En ik realiseer me dat die partner, net als ik, ook maar een mens is. Alsof ik zelf volmaakt ben. Het is dus ook leren leven met de teleurstelling in jezelf. En minder verwachtingen hebben. Barbara Driessen noemt dat meer realist worden en minder romantisch; een verandering die ze zelf ook onderging. Focussen op de mogelijkheden en minder op de onmogelijkheden. Hooggevoeligheid kan dan soms lastig zijn, maar je kunt er ook je voordeel uit halen. Het is nou eenmaal handig om meteen te weten wat voor mens er voor je staat en - als je naar jezelf hebt leren luisteren - te weten wat je beter wel of niet kunt doen. Het lukt steeds beter om de ander te laten voor wat hij is. Pinokkio heeft mijn ongevraagde advies helemaal niet nodig om zijn lange neus te stoten…


Lezen:
Sensitieve Intelligentie: Barbara Driessen ISBN 978 90 77247 808
Overlevingsgids voor Hoog Sensitieve Personen: Ted Zeff ISBN 90 6963 685 9
http://barbaradriessen.web-log.nl/
http://www.zelfzijn.nl/thera-bekijk.php?id=41

 

terug

Plus Woman

Wil je krassen in mijn gastenboek?
Webdesign, vraag meer informatie


Angelien (43)

'Als kind voelde ik al dingen aan; dacht het beter te weten dan mijn ouders. Ik verbaasde mij over mezelf omdat ik als zo'n jong kind toch zo overtuigd kon zijn van mijn gelijk. Hoe kon dat toch? Was ik misschien een arrogant kind? Ik vond het beter om mijn mond dicht te houden als ik iets voelde of zag en maakte me klein. Arrogant overkomen was het laatste dat ik wilde. Ik was altijd op zoek naar antwoorden op mijn vragen, las veel boeken en beoefende al heel jong yoga. Ik wilde mijn gevoelens en gedachten begrijpen. Ik had extreem veel behoefte aan rust, kon uren door de bossen trekken. Mijn moeder maakte zich daar zorgen over, vond dat ik mij niet zo moest afzonderen. Ik voelde me daardoor een ander kind omdat ik met mijn gevoelens en overwegingen niet tussen mijn leeftijdsgenootjes paste. Daar heb ik me vaak eenzaam door gevoeld. Door mijn werk als fysiotherapeute kreeg ik als hooggevoelig mens steeds meer de lichamelijke klachten die ik net bij mijn patiënten had verholpen. Ik was daardoor genoodzaakt om me verder te verdiepen in mijn gaven en gevoeligheden. Ik heb veel geleerd van een overbuurvrouw, die me liet inzien dat ik veel energieën bij me droeg die van andere mensen waren en hoe ik daar van af kon komen. Door mij verder te ontwikkelen met haptonomie en essentie-coaching kan ik nu op een manier werken die veel beter bij me past en waar ik veel voldoening uit haal. Mijn leven tot nu toe was een hele zoektocht maar langzamerhand begrijp ik hoe het zit en leef ik het leven dat bij me past. Ik vind het heerlijk! Ik heb nu de eer om hooggevoelige mensen als gids te begeleiden. Dat wil niet zeggen dat ik alles weet, maar ik ben een stukje op weg.'


Saskia (41)
'Ik heb een enorm streven naar harmonie. Het liefst wil ik dat iedereen met vreugde en harmonie door het leven gaat. Er is ook altijd een behoefte geweest om te zorgen voor de zwakkeren. Het respect over hoe met anderen om te gaan zat er bij mij als kind al heel diep in. Harde oordelen vond ik verschrikkelijk want ik geloof dat je altijd de juiste keuzes maakt in je leven. Anders voelde ik me niet zozeer; zag alleen mijn eigen kwaliteiten nooit echt. Ik had en heb wel de neiging om mijn mond te houden omdat ik het lastig vind om onder woorden te brengen wat ik ervaar. Als je als kind weet hoe het zit, reageren volwassenen met een 'wat weet jij daar nou van?' Ik kan me het overlijden van mijn opa nog herinneren. Ik was negen en werd behandeld alsof ik niet begreep waarom het ging. Maar dat begreep ik heel goed. Ik zag ook dat mensen anders deden dan ze waren. Dat vond ik zo bizar en vroeg me af hoe dat kwam. Hooggevoeligheid gaat echt niet alleen over voelen. Ik ben een denker en kom veel in het weten tegen. Ben zeker niet iemand die lukraak intuïtieve keuzes maakt. Wel heb ik het gevoel dat ik anderen steeds een stap vooruit ben. Ik had een constante drive om steeds naar het volgende te gaan. Dat gaf onrust. In relaties stelde ik ook te hoge eisen, iets dat ik me nooit zo realiseerde. Nu weet ik dat het de kunst is om in het hier en nu te zijn en van elk moment te genieten. Dat ik last kon hebben ander andermans energie had ik lang niet in de gaten. Ik dacht dat het van mezelf was. Naarmate je ouder wordt zie je steeds helderder dat het bij die ander hoort. De kunst is te zorgen dat je er geen last van krijgt. Ik ga dan op tijd naar bed of in de tuin wroeten. Het gaat beter en ik kan er nog steeds van uit balans raken. Ik denk wel dat als een ander je zo raakt er een stukje van jezelf geraakt wordt waar je nog niet mee klaar bent. Het mooie van ouder worden is dat je meer zekerder bent van jezelf en vanuit je innerlijke kracht kunt leven. Er is niets te verliezen, alleen maar te winnen.'