Polyamorie,
Soms lukt zo'n driehoek

Tekst: Ria Kerstens

Dit artikel gaat over Ingrid, Lotje en Marjan die alle drie naast hun echtgenoot nog een geliefde hebben. De namen zijn gefingeerd. Niet omdat ze hun geliefde in het geheim ontmoeten, hun man weet er van. Net als de vrouw van hun tweede partner. Het anoniem willen blijven heeft vooral te maken met de reactie van de buitenwereld. Het is de angst voor het onbegrip; de veroordeling. Omdat ze in het hokje worden geplaatst bij swingers en vreemdgangers. Dat doet de basis en intentie van hun relaties tekort, zeggen ze, want die basis is niet (alleen) de seksualiteit maar openheid en liefde.

Een derde van alle huwelijken strandt voordat de eerste vijf jaar voorbij zijn. Ruim de helft van de mannelijke en 40 procent van de vrouwelijke partners binnen de huwelijken die overeind blijven geeft toe zich niet aan de trouwbelofte te houden.

Wie wel met haar polyamoureuze-levensstijl in de openbaarheid kwam is Ageeth Veenemans. In 2007 bracht zij het boek:'Ik hou van twee mannen' uit waarin ze openlijk het proces beschreef dat ze doormaakte nadat ze tijdens haar huwelijk verliefd werd op een andere man. Het boek kreeg veel media-aandacht en dat was precies wat Ageeth voor ogen had. Haar missie is het doorbreken van het taboe en het geven van informatie. 'Want', zegt ze, 'verliefd worden op een ander hoeft helemaal niet per definitie een scheiding te betekenen.'

Verliefdheidhormonen
'Het is een utopie om te denken dat je alles in één partner kunt vinden', zegt Leonie Linssen van 'Verander je Wereld', een bureau voor relatie- en stressmanagement. Linssen: 'De mens is op zoek naar heelheid en dat zoek je in een partner. Maar je ontwikkelt die ook in de loop van de tijd. Na een jaar of acht tot tien zijn de verliefdheidhormonen die voor de 'bonding' zorgen sterk verminderd of verdwenen. Soms heb je na een bepaalde periode de behoefte om een heel andere kant van jezelf te ontwikkelen. Stel alle behoeften en verlangens hebben een kleur. In een relatie wordt slechts een deel van al die kleuren vervuld. Die anderen parkeer je. Jaren later komt misschien toch de behoefte om die andere dingen (kleurtjes) te ontwikkelen. Dat kun je met vrienden of vriendinnen doen maar soms komt er iemand in beeld die daar in een liefdesrelatie invulling aan kan geven of daar toe uitdaagt.'
Volgens Linssen is een goede communicatie het allerbelangrijkste. 'Het zijn de absolute uitzonderingen die geen jaloezie voelen. Het gaat vooral om goede afspraken met elkaar te maken en rekening met elkaar te houden. Niet denken dat alles zomaar moet kunnen.'
Het is ook logisch dat er steeds meer aandacht komt voor polyamorie. Dat merkt ze vooral in haar praktijk. Vrouwen zijn mondiger en steeds minder economisch afhankelijk. Dat geeft ze ook meer vrijheid om gevoelens en verlangens toe te staan.

Jeugdvriend
Marjan (39) werd na twintig jaar opnieuw verliefd op haar jeugdvriend. Na een korte liefdesrelatie - Marjan was achttien - verloren ze elkaar niet uit het oog. Ze trouwden allebei met een andere partner en bleven als wederzijdse vrienden een rol spelen in elkaars gezinnen. Hij kreeg kinderen, zij niet maar er gebeurde veel in haar leven. Totdat Marjan en haar man verhuisde was er veel contact tussen de gezinnen. Marjan: We zagen elkaar veel minder en dan meestal samen met partners en kinderen. Het kwam er nooit meer van om echt iets met z'n tweeën te doen.' In 2004 gingen ze samen naar een housewarmingparty van een gezamenlijke vriend. Beide partners hadden geen zin om mee te gaan. Op de terugweg 's nachts kwam het weer als vanouds tot persoonlijke gesprekken. Die hadden ze erg gemist. Marjan: 'Mijn vriend is een gepassioneerd mens. We voelen elkaar zo goed aan; hebben niets nodig en toch is alles er. Mijn man is heel stabiel en rustig, mijn vriend meer impulsiever. Ook uiterlijk zijn ze totaal verschillend.' Na het feest gingen ze op een dag samen wandelen. Op de terugweg in de auto was ineens de chemie van vroeger weer terug. 'We wisten: dit is zo fout, maar het voelt zo goed. Het was een thuiskomen, maar thuis zaten onze echtgenoten die ons vertrouwden. De periode erna was moeilijk; we hebben veel gehuild. Als je van iemand houdt wil je dingen delen met iemand. Dat kan ook een aanraking of een zoen zijn. Ik voelde die scheidingslijn niet, maar die was er wel degelijk.'

Het geheim kwam uit. Hun partners waren er allebei kapot van. Marjan: 'Er waren een paar opties: Ik blijf bij mijn man en kap met mijn vriend, ik ga scheiden en met mijn vriend verder - een optie die eigenlijk nooit serieus besproken is - , of ik blijf bij mijn man en hij kan aanvaarden dat ik nog een liefdesrelatie heb. We kwamen allemaal tot de conclusie dat we niet wilden scheiden, dat onze relaties daar te waardevol voor waren. Zijn vrouw en ik besloten om alles zo veel mogelijk met elkaar te bespreken en te benoemen; we zijn per slot van rekening ook al jaren goede vriendinnen. De mannen zijn daar iets meer gesloten in.' Op dit moment worstelen alle partijen met het praktisch inrichten van de relaties. 'Nu we niets meer stiekem doen zijn er minder momenten dat we met zijn tweeën zijn. Dat is best moeilijk maar we willen de gevoelens van onze partners respecteren en hun tempo aanhouden', zegt Marjan.

Evenwicht
Lotje (46) en haar man zijn 25 jaar getrouwd en hebben één kind. In de jaren dat ze samen zijn deelden ze lief en leed. Daardoor hebben ze een heel hechte band. 'Wij leven heel erg in het moment en proberen van alles te genieten. Ook van de simpele dingen. Vanaf de dag dat we elkaar leerden kennen hebben we samen overal vrijuit over kunnen praten.' Toen ze tweeënhalf jaar geleden plotseling verliefd werd op Karel vertelde ze dat dan ook direct tegen haar man. Die reageerde nuchter. Lotje: 'Het is een heel ruimdenkende, aparte man. Hij gunde het mij gewoon.' Lotje's vriend is een heel ander type dan haar echtgenoot: veel gevoeliger en emotioneler. Ook hij is getrouwd. Zijn vrouw weet dat hij een vriendin heeft maar niet tot hoe ver die relatie gaat. Dat wil ze ook niet weten. En dat vinden Lotje en haar man jammer, maar hebben er begrip voor. Karel komt regelmatig bij Lotje en haar man thuis en samen hebben ze goede gesprekken. Lotje's man heeft inmiddels ook een vriendin. Lotje: 'Het is fijn om een open een eerlijke relatie te hebben. Niet dat het altijd makkelijk is. Soms is het moeilijk om de balans te houden in de aandacht tussen twee mannen en gezin. In de relatie met mijn vriend is het alsof het altijd zondag is. Daarom blijft die verliefdheid ook. Mijn man vindt dat we soms te veel in elkaar opgaan daardoor. Daar waakt hij over, maar hij weet dat ik mijn best doe.'

Open relatie
Ingrid (55) is meer dan dertig jaar getrouwd en heeft samen met haar man drie kinderen. Hij was in eerste instantie de voortrekker van het hebben van een open relatie. In het begin vond zij dat moeilijk en vooral bedreigend voor haar huwelijk. Ingrid: 'Ik zat met de oude conditioneringen uit mijn katholieke opvoeding. Daar heb ik wel een tijd voor nodig gehad. Het ging eigenlijk een stuk beter toen ik zelf ook een tweede relatie kreeg.' Zij en haar man hebben een verleden, een hechte vriendschap, een gezamenlijk huishouden en kinderen. Haar man is een denker. Een rustig en bedachtzaam iemand. Hij is de tegenpool van haar vriend die ze een spring in 't veld noemt en een doener. Ingrid's man heeft verschillende vriendinnen. Een met wie hij wandelingen maakt, een met wie hij naar de film gaat en een met wie hij ook een liefdesrelatie heeft. Minder vast dan Ingrid die al weer vijf jaar samen is het haar vriend. 'Vrouwen lijken meer behoefte te hebben aan een vaste, stabiele relatie terwijl mannen het leuker vinden om er meerdere op na te houden', zegt Ingrid. Het huwelijk van haar vriend was al niet best toen ze elkaar ontmoetten. Hoewel zijn echtgenote zelf ook andere relaties had, overleefde het huwelijk niet. 'Het is af en toe moeilijk om daar een weg in te vinden. Een periode worstelde ik met de vraag of ik met mijn vriend verder wilde, maar ik heb gewoon een ontzettend aardige en lieve man van wie ik geen afscheid wil nemen. Mijn vriend accepteert nu dat ik niet bij hem weg ga en mijn man accepteert dat mijn vriend in mijn leven is. Door mijn tweede relatie is die met mijn man een stuk beter geworden. Voorheen hadden we vaak ruzie omdat hij een workaholic is. Nu accepteer ik dat en krijgt hij veel meer de ruimte. Dan denk ik, laat hem maar lekker. Ik ga op die momenten gewoon naar mijn vriend.'

Géén haleluja
Volgens Linssen is polyamorie alles behalve een (makkelijke) vlucht. 'Het is geen haleluja, we nemen er iemand bij en dat was dat. Als zoiets binnen je relatie speelt moet je alles opnieuw onder de loep nemen. Dat kan alleen als er nog voldoende basis in de relatie aanwezig is. Je moet opnieuw naar elkaar kijken én naar de tijd en aandacht die je aan elkaar besteedt. Vaak zijn mensen ook weer bereid om in elkaar te investeren. Ze krijgen het besef dat het niet allemaal vanzelf gaat. Geen mens is perfect. Iedereen heeft zijn valkuilen, blinde vlekken en lastige eigenschappen. Die kom je extra tegen bij polyamorie. Bij iemand die bepaalde basisbehoeftes (zoals veiligheid of erkenning) in zijn jeugd gemist heeft komen die emoties extra naar boven. Bij polyamorie kun je daar niet meer omheen. Mijn ervaring is dat mensen zeggen: ik vind het moeilijk en pijnlijk maar ik zou niet meer terugwillen want onze relatie heeft zich zoveel verdiept. Bij mensen die in de loop der jaren een broer-zus relatie kregen bijvoorbeeld. Sex kan een onderdeel zijn van een liefdesrelatie met een derden, maar dat hoeft niet. Er zijn ook mensen die een heel intieme vriend of vriendin hebben maar daar niet mee naar bed gaan. Vaak zie je overigens dat de seksuele gevoelens voor een partner gaan opbloeien tijdens een relatie met een derde.

" Ik hou van twee mannen - Ageeth Veenemans
" www.polyamorie.nl
" www.polyamory.nl
" Leonie Linssen www.veranderjewereld.nl

terug