'Hoe gevaarlijk is gehoorzaamheid?'
Als kind van twaalf stelde ik die vraag aan mijn vader als hij me wilde dwingen iets te doen dat ik niet zag zitten. Als ik vroeg: 'Waarom?' Antwoordde hij: 'omdat IK het zeg.' Maar ik was van nature dwars en kon zelf denken, dacht ik. Hij dacht daar anders over. Veelvuldig huisarrest was het resultaat.
'Je mag zelf nadenken', is mijn antwoord als een van mijn zonen het excuus: 'maar X deed dat ook/het eerst/vroeg mij dat te doen' aanvoert. Dan papagaai ik de uitspraak van mijn favoriete oma: 'als X in de sloot springt, spring jij dan ook?'

Het was Globke, die de beruchte woorden: "Ich habe es nicht gewusst" uitsprak. Maar ieder weldenkend mens weet dat hij het wist. Dat zijn angst, maar vooral ook zijn machtsgeilheid het van zijn eigen denken won en hem, met zijn volle verstand, liet doen wat hij deed.Hoeveel experimenten zijn er niet gedaan waaruit de ongezonde gehoorzaamheid van de deelnemer aan de onderzoeker bleek? Hoe studenten klakkeloos de orders opvolgden van hun superieuren en een stroomstoot uitdeelden na het ontvangen van een verkeerd antwoord van hun 'slachtoffer'. Maar HIJ zei dat het 'moest' en ich habe es nicht gewusst.

Een man met elektriciteitsdraden aan het lichaam, staat urenlang doodstil op een smalle kist omdat hij anders wordt geëlektrocuteerd. Een horde lachende (van de macht genietende) mensen om hem heen. Een ander wordt opgejaagd door een valse hond, nagekeken door nog meer lachende, genietende mensen. Naakte, op elkaar gestapelde Irakezen met elektriciteitsdraden aan hun genitaliën.
Geen beelden uit het oude Rome, geen plaatjes uit de kampen van Hilter, zelfs niet uit de krochten van Sadam Hussein. Dit hedendaagse beeld komt uit de koker van de grote redders in nood, strijders tegen terreur, brengers van de (wereld)vrede.
'Ik was niet op de hoogte van de rechten van krijgsgevangenen', zei de reservist uit Virginia tegen CBS. 'De schuld ligt bij mijn meerderen, die mij onvoldoende hebben begeleid en mij aanmoedigden dit te doen.' IK kan er niks aan doen.

Moet jij er ook zo van kotsen? Maakt het jou ook zo bang voor je medemens? Laat het jou ook realiseren dat wij, im grunde, eigenlijk gruwelijke monsters zijn? Geef ons macht (of bezorg ons angst) en we verliezen al het menselijke dat er ooit is ingestopt. We worden overvallen door een soort van machtsgeilheid die niet te stuiten is. Onze donkere kant neemt het over en we worden, met een niet te stuiten satanisch genoegen, allemaal Hitlers, Sadams of Dutroux' in dop. Weten jouw kinderen eigenlijk hoe gevaarlijk gehoorzaamheid is?

Meer krassen

The tekstnuitleg.nl website, including all text, and images are copyright Ria Kerstens. All rights reserved. Any replication, modification, or copy of any part of this website without the prior, written consent of TekstnUitleg.nl is prohibited.