Tekst: Ria Kerstens

Eindhovens project DSB The Movie, een film voor en door het publiek
Dit móet je zien Dirk

Camera's, licht, attributen en een serieuze acteurs. Één van die acteurs, Jack Hopstaken alias Dirk Scheringa, verslijt samen met zijn hondje de vloerbedekking in de hal door alsmaar heen en weer te lopen. Hij kent zijn tekst nog niet. Straks verschijnt ook hij voor de camera's van de club van CityTV. Decor zijn de kantoren van STRP-festival op StrijpS. De opnames zijn bestemd voor de crowdsourced film DSB The Movie; een film voor en door het publiek over de ondergang van de DSB-bank. Een film die eerder verschijnt dan de film van Dirk Scheringa zelf en die - zonder één euro - tot stand komt door de belangeloze inzet van alle meewerkende partijen. Allemaal samengebracht door Eindhovenaar en initiatiefnemer Jan Willem Alphenaar via sociale media als Linkedin, Hyves en Twitter. Een uniek project want het is de eerste film ter wereld die op deze manier gemaakt wordt.

Terwijl Dirk in de hal heen en weer loopt, draait de cameraploeg van CityTV in het kantoor van directeur Frens Frijns een andere scene voor de film. Het gaat er bloedserieus aan toe. Luis Felipe, alias Gert-Jan maait voor scene 708 voor de vierde keer dezelfde map en koffiemok van het bureau. Gelukkig blijkt de mok onverwoestbaar en kan die zelfs een vijfde keer vliegen.

Er worden door het hele land heen scènes opgenomen, maar omdat deze opnames zo dicht bij huis gemaakt worden, komt Jan Willem Alphenaar kijken. De marketeer is nog steeds verbaasd over de impact van de brainwave die hij in oktober vorig jaar had. Onderweg hoorde hij via zijn autoradio het bericht dat Scheringa een film wilde maken over de ondergang van zijn bank. Alphenaar: 'Ik dacht: nou gaan wij HEM straks betalen om een film te zien over hoe hij vindt dat wij zijn bank kapot hebben gemaakt. Het moet niet gekker worden! De Eindhovenaar was op dat moment juist bezig met een artikel voor marketingfacts.nl over crowdsourcing. Kort komt dat neer op: vraag hulp aan het publiek, in dit geval vooral via internet. Voorbeeld van een bekend crowdsourcingproject is de online encyclopedie Wikipedia.

Alphenaar vroeg zich die middag in zijn auto af of je ook een film volgens dat principe kunt maken. Hij slingerde het aan bij Marketingfacts waar ze eigenlijk meteen zijn enthousiasme deelden. Alpenaar registreerde binnen enkele dagen de naam DSB The Movie, onder andere op Linkedin. Het toeval wilde dat een journalist van Quote op dat moment op die site aan het researchen was voor een artikel over DSB. Hij zag de pagina over de film en hing meteen aan de telefoon. Dezelfde middag stond er een artikeltje over de film op de website van Quote, die avond op de website van het AD, de volgende dag in dagblad de Pers waarna media als Volkskrant, Elsevier, Editie NL, BNR, NOS ras volgden. De mediatrein was op gang. Via sociale media als Hyves, Linkedin en Twitter reageerde mensen enthousiast en kwamen er als eerste tal van inzendingen binnen op het verzoek een logo voor de film te ontwerpen. Natuurlijk koos het publiek het winnende logo. Al snel volgden een trailer en een soundtrack. Er werden twee scriptschrijvers gevonden die op basis van het nieuws en de verhalen van gedupeerden en ex-personeel aan de slag gingen met het verhaal.
Een paar weken later zette Hyves de pagina van DSB The Movie vier dagen lang op de voorpagina. Als resultaat meldde zich 86 groepen die allemaal een paar scènes voor de film wilden opnemen. De film bestaat in totaal uit 37 scènes, wat betekent dat dezelfde scènes door verschillende groepen worden gefilmd. Om de karakters herkenbaar te houden zijn daarom regels opgesteld: Dirk heeft grijs haar, altijd een witte bloes aan met een rood/wit gestreepte stropdas. Gert-Jan draagt bijvoorbeeld nooit een jasje of stropdas, maar wel altijd een witte bloes, zwarte bretels en een zwarte broek.
Uiteindelijk kiest het publiek de beste scènes die samen met originele filmbeelden van het nieuws en actualiteitenprogramma's worden gemonteerd tot de uiteindelijke, halfuur durende film. Alphenaar noemt de film faction: een gemiddelde tussen feiten en fictie. De film is gebaseerd op waarvertelde verhalen. Of het ook echt waar gebeurd is weet hij niet. Maar de nieuwsfeiten lopen als een rode draad door de film heen.

De eerste deadline van de inzending voor de filmpjes werd niet gehaald. Er haakten groepjes af, maar Alphenaar laat zich er niet door uit het veld slaan. Een tweede oproep voor inzendingen kreeg veel reacties. Ook eerdere inzenders boden aan om nog wat meer scènes op te nemen. De verschijningsdatum van de film staat nu gepland in april.

Alphenaar stak inmiddels ruim 600 uur in de film. Tot februari deed hij dat naast een fulltime baan als marketeer en pr-man, zijn sociale leven en zijn huwelijk. Zijn contract liep af, maar hij maakt zich geen zorgen. Hij stond voor hetere vuren. Als student ICT was hij al in 1997 met het internet bezig en startte hij zijn eigen onderneming. Door de malaise in de ICT- branche ging dat bedrijf in 2003 failliet en raakte hij alles kwijt. Hij had een depressie van één dag en realiseerde zich dat het vanaf die dag alleen maar beter kon worden. Een bevriend ondernemer bood hem een baan aan. Na twee jaar stapte hij over naar een PR-bedrijf en rolde zo de marketing in. Daar kreeg hij de kans om zich -via trial and error - als marketeer te ontwikkelen. In de tussentijd verhuisde hij voor zijn geliefde naar Eindhoven. Omdat de dagelijkse gang in de file richting Amsterdam hem zwaar viel, stopte hij naar 3.5 jaar met forensen. Op dit moment is hij baanloos en bezig met het starten van een nieuwe onderneming. Niet dat hij dat nog ooit van plan was, maar DSB The Movie bracht hem in de stroomversnelling die hij nooit verwachtte. Hij wordt steeds vaker door bedrijven en instellingen gevraagd om lezingen en workshops te geven over crowdsourcing. Alphenaar: 'Het is iets dat ik nooit had kunnen bedenken of plannen. Het overkomt me. En ik ga gewoon lekker met de flow mee.'

Op een van de kantoren op Strijp S knipt Nancy Mateussen de achterkant van een wit overhemd open. Want wie geen budget heeft, zoekt slimme oplossingen. Zo kan Jack Hopstaken, die zijn tekst inmiddels kent, straks toch als een herkenbare Dirk mét rode stropdas zijn glansrol gaan vertolken. De buik moet passen, zijn rug ziet toch niemand want daar zit een colbert overheen…